खडक रावल, दोधारा चाँदनी, चैत्र २८ — दोधारा चाँदनी नगरपालिकाका किसानहरू अहिले ठूलो संकटमा परेका छन्। बुधबार साँझदेखि परेको मुसलधारे वर्षा र असिनाले पाकिसकेको गहुँको बालीमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। खेतहरूमा पानी जम्दा गहुँ काट्ने र काटेको माड्ने काम पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ।
स्थानीय किसानहरूका अनुसार गहुँ सिँचाइको भरमा राम्ररी पाकिसकेको थियो र अधिकांश किसान बाली काट्ने तयारीमा थिए। तर समयमै वर्षा नहुने अनुमान गरिरहेका बेला अचानक आएको अत्याधिक वर्षाले खेतहरू जलमग्न भएका छन्। यसले गर्दा खेतमै पाकेर बसेको गहुँ काट्न नसकिएको र काटिसकेको गहुँ पनि पानीले बिग्रिएको उनीहरूको गुनासो छ।
किसान रामबहादुर थापा भन्छन्,
“एक वर्षदेखि खटेको गहुँ काट्ने बेला भएको थियो। भोलिपल्ट काट्न सुरु गर्ने योजना बनाएका थियौं, तर रातभर परेको वर्षाले सबै खेत डुबायो। काटेको गहुँ पनि पानीमा भिजेर सड्ने अवस्थामा छ। अब के खाने, कसरी घर खर्च चलाउने भन्ने चिन्ता छ।”
कृषि पेशामा आधारित यो क्षेत्रका सयौं किसानहरू अहिले बाली गुमाउने डरले तनावमा छन्। स्थानीय तहबाट तत्काल राहत वा सहयोग नपाएमा दैनिक गुजारा गर्न समेत कठिन हुने किसानहरूको भनाइ छ।
खेत डुबान र आर्थिक क्षतिको अनुमान
स्थानीय स्रोतका अनुसार दोधारा चाँदनी नगरपालिकामा असर परेको छ। अनुमानित ५०० बिघाभन्दा बढी गहुँबाली डुबानमा परेको छ। कतिपय किसानले काटिसकेको गहुँ घरमै भेला पारेका थिए तर माड्न नपाउँदै पानीमा भिजेको छ।
अर्का किसान प्रदिप सुनार भन्छन्,
“यो बालीमा नै परिवारको खर्च भरिन्छ। अब बीउ जोगाउनै मुस्किल छ। गहुँ मात्रै होइन, अरु तरकारी, सागसब्जीको बाली पनि पूर्ण रूपमा बर्बाद भयो।”
हावाहुरी, असिना र वर्षाजस्ता प्राकृतिक प्रकोपले निम्त्याएको यो घटना दोधारा चाँदनीका किसानहरूको वर्षभरको श्रममाथिको चोट हो। समयमै सम्बन्धित निकायले हस्तक्षेप नगरेमा यो समस्या अझ गहिरिन सक्छ। किसानहरूको माग केवल राहतको होइन, दीर्घकालीन समाधानको हो — जुन अब बेवास्ता गर्न मिल्दैन।
